Cheech Marin i Tommy Chong, ikoniczny duet komediowy, na trwałe zapisali się w historii popkultury, a ich „wastoidalne” postacie stały się synonimem kultury stonerowej. Zanim podbili ekrany kin, ich komediowa iskra zapłonęła na kanadyjskiej scenie improwizacji pod koniec lat 60. To tam narodził się fenomen „Cheech & Chong”, który szybko przerósł występy jako support przed zespołami muzycznymi. Legenda głosi, że ich występy były tak porywające, iż główna gwiazda wieczoru często pozostawała w cieniu.

Ich humor, oparty na obserwacjach życia „na luzie” i specyficznej estetyce, znalazł podatny grunt w rozwijającej się na początku lat 70. kulturze narkotykowej. Albumy komediowe, poczynając od przełomowego „Cheech and Chong” (1971), stały się obowiązkową pozycją dla fanów komedii i regularnie gościły na antenie kultowego „The Dr. Demento Show”. Ich żarty trafiały szczególnie do tych, którzy sami mieli doświadczenia z marihuaną, a ich autentyczność i brak snobizmu w świecie „dobrych manier” uczyniły ich ulubieńcami publiczności. Dziś, po latach, Marin i Chong nadal pozostają aktywni w tej branży, firmując swoją nazwą linię produktów związanych z marihuaną. Tommy Chong, znany ze swojego otwartego poparcia dla marihuany, nie uniknął nawet konsekwencji prawnych za wysyłkę bongów przez granice stanowe.

„Wastoidalny” w tym kontekście odnosi się do stanu bycia pod wpływem substancji psychoaktywnych, najczęściej marihuany. Opisuje osobę, która jest „naćpana”, „zjarania” – ma zmienioną percepcję, spowolnione reakcje i rozluźnienie. Postacie Cheecha i Chonga charakteryzują się powolnym tempem, rozkojarzeniem i absurdalnym humorem wynikającym z ich odurzenia.

Filmy Cheecha & Chonga do dziś zajmują czołowe miejsca w panteonie kina stonerowego, wyznaczając standardy dla kolejnych produkcji tego gatunku. „Stonerowy” to termin związany z kulturą ludzi regularnie używających marihuany. „Filmy stonerowe” to gatunek, w którym głównym tematem jest używanie marihuany, a humor jest lekki, absurdalny i sytuacyjny, często wynikający z „wastoidalnego” stanu bohaterów. Choć poczucie humoru duetu może być subiektywne, nie sposób przecenić ich wpływu na świat komedii.

W ciągu swojej kariery Cheech i Chong stworzyli dziewięć „głównych” filmów, a także pojawili się w wielu innych projektach. Poniżej prezentujemy kompletną filmografię duetu, wraz z informacjami o ich charakterze i zalecaną kolejnością oglądania:

„Główne” filmy Cheecha i Chonga (w kolejności wydania):

1. „W dymie” (1978) – („Up in Smoke”) – Film, który zapoczątkował ich karierę filmową i stał się kultowym klasykiem kina stonerowego, opowiadając o przygodach dwóch sympatycznych „jaraczy” w wastoidalnym stanie.
2. „Kolejny film Cheecha i Chonga” (1980) – („Cheech & Chong’s Next Movie”) – Kontynuacja przygód duetu, utrzymana w podobnym, absurdalnym stylu, pełnym stonerowego humoru.
3. „Miłe sny” (1981) – („Nice Dreams”) – Tym razem Cheech i Chong wcielają się w sprzedawców lodów, którzy wplątują się w narkotykowe porachunki, prezentując typowe dla siebie wastoidalne zachowania.
4. „Wszędzie jest ciężko” (1982) – („Things Are Tough All Over”) – Duet podróżuje do Chicago, gdzie zostają omyłkowo wzięci za bogatych Arabów, co prowadzi do wielu komicznych sytuacji w ich charakterystycznym stonerowym stylu.
5. „Wciąż palę” (1983) – („Still Smokin'”) – Cheech i Chong udają się do Amsterdamu na festiwal filmów o marihuanie, co prowadzi do kolejnych komicznych perypetii w ich wastoidalnym świecie.
6. „Bracia Korsykańscy” Cheecha i Chonga (1984) – („Cheech & Chong’s The Corsican Brothers”) – Nietypowa dla duetu parodia noweli Aleksandra Dumasa osadzona w XIX wieku, zaskakująca brakiem typowego dla nich humoru stonerowego.
7. „Wypad z mojego pokoju” (1985) – („Get Out of My Room”) – Krótki, bo trwający zaledwie 52 minuty mockument, stylizowany na „This is Spinal Tap”, ukazujący proces tworzenia albumu o tym samym tytule, z lekkim stonerowym zabarwieniem.
8. „Hej, uważaj!” (2010) – („Hey, Watch This!”) – Zapis sfilmowanego koncertu reunion Cheecha i Chonga z 2010 roku, stanowiący powrót do ich scenicznych korzeni i wastoidalnego humoru.
9. „Animowany film Cheecha i Chonga!” (2013) – („Cheech & Chong’s Animated Movie!”) – Animowana produkcja, w której duet powraca do swoich kultowych skeczy w nowej, kreskówkowej formie, zachowując swój stonerowy charakter.

Warto podkreślić, że filmy Cheecha i Chonga nie charakteryzują się ciągłością fabularną. Każda produkcja stanowi odrębną historię, a nawet parodie historyczne, jak „Bracia Korsykańscy”, odbiegają od ich standardowego repertuaru kina stonerowego.

„Drugorzędne” filmy i inne występy Cheecha i Chonga:

Oprócz „głównej” serii, istnieje szereg innych filmów i projektów, w których pojawili się Cheech i Chong, często w rolach drugoplanowych lub gościnnych, ale wciąż wnosząc swój charakterystyczny wastoidalny styl:

• „Występ Cheecha i Chonga” (1978) – („Cheech and Chong’s The Concert Film”) – Zapis ich wczesnych występów scenicznych, skompilowany przed premierą „W dymie”, ukazujący początki ich stonerowego humoru.
• „Cheech i Chong wystąpią ponownie?!” (1978) – („Cheech & Chong on Tour”) – Kolejny film dokumentujący ich występy na żywo, pełne wastoidalnych interakcji z publicznością.
• „To przyszło z Hollywood” (1982) – („It Came from Hollywood”) – Kompilacyjny film komediowy, prezentujący różne skecze i fragmenty filmów, w którym Cheech i Chong pełnili rolę jednych z prowadzących, wnosząc swój stonerowy komentarz.
• „Żółtobrody” (1983) – („Yellowbeard”) – Parodia filmów o piratach, w której Cheech i Chong pojawili się epizodycznie, dodając odrobinę wastoidalnego chaosu.
• „Po godzinach” (1985) – („After Hours”) – Niezależny film Martina Scorsese, w którym Cheech Marin zagrał jedną z ról. Tommy Chong nie wystąpił w tym filmie, ale Marin wniósł do swojej postaci pewne elementy stonerowego luzu.
• „Urodzony we wschodnim Los Angeles” (1987) – („Born in East L.A.”) – Film fabularny z Cheechem Marinem w roli głównej, inspirowany „Wypad z mojego pokoju”. Tommy Chong pojawia się w epizodycznej roli, a film utrzymany jest w duchu stonerowego humoru.
• „Człowiek daleki” (1990) – („Far Out Man”) – Film wyreżyserowany przez Tommy’ego Chonga, w którym Cheech Marin wystąpił gościnnie, a całość utrzymana jest w wastoidalnej atmosferze.
• „FernGully: Ostatni las deszczowy” (1992) – („FernGully: The Last Rainforest”) – Animowany film, w którym Cheech Marin i Tommy Chong podłożyli głosy pod postacie nietoperza Batty’ego i chrząszcza Roota, nadając im charakterystyczny stonerowy styl bycia.
• „Hoodwinked Too! Hood kontra zło” (2011) – („Hoodwinked Too! Hood vs. Evil”) – Kolejny film animowany, w którym duet ponownie użyczył swoich głosów, zachowując swój wastoidalny komediowy timing.
• „Paradoria” (2015) – Film, w którym Cheech Marin i Tommy Chong zagrali role drugoplanowe, wnosząc swój znany stonerowy styl.

Ponadto, Cheech i Chong pojawili się gościnnie w grze wideo „Scarface: The World is Yours”, dodając do wirtualnego świata odrobinę wastoidalnego szaleństwa.

W połowie lat 80. doszło do rozpadu duetu, a obaj artyści skupili się na solowych projektach. Choć na krótko pojawił się pomysł poszukiwania „nowego Cheecha” przez Chonga, ostatecznie do tego nie doszło. Ich ponowne spotkanie na scenie w 2010 roku zaowocowało wspomnianym filmem „Hej, uważaj!”, przywracając na ekrany ich wastoidalny duet.

Kompletny maraton filmowy Cheecha i Chonga (zalecana kolejność):

Dla prawdziwych fanów i kinowych purystów, pragnących zanurzyć się w pełnym uniwersum Cheecha i Chonga, oto sugerowana kolejność oglądania wszystkich 18 filmów, pozwalająca w pełni docenić ewolucję ich stonerowego humoru i wastoidalnych postaci:

1. „Występ Cheecha i Chonga” (1978)
2. „Cheech i Chong wystąpią ponownie?!” (1978)
3. „W dymie” (1978)
4. „Kolejny film Cheecha i Chonga” (1980)
5. „Miłe sny” (1981)
6. „Wszędzie jest ciężko” (1982)
7. „Żółtobrody” (1983)
8. „Wciąż palę” (1983)
9. „Bracia Korsykańscy” Cheecha i Chonga (1984)
10. „Wypad z mojego pokoju” (1985)
11. „Po godzinach” (1985)
12. „Urodzony we wschodnim Los Angeles” (1987)
13. „Człowiek daleki” (1990)
14. „FernGully: Ostatni las deszczowy” (1992)
15. „Hej, uważaj!” (2010)
16. „Hoodwinked Too! Hood kontra zło” (2011)
17. „Animowany film Cheecha i Chonga!” (2013)
18. „Paradoria” (2015)

Należy pamiętać, że „W dymie” był przełomowy jako pierwszy film, w którym bohaterami byli otwarcie przedstawieni palacze marihuany w swoim naturalnym, wastoidalnym stanie. Oglądanie tych filmów, być może w „chemicznie zmienionym stanie umysłu”, może dostarczyć unikalnego i nieco surrealistycznego doświadczenia, balansującego między różnorodnymi gatunkami i formami filmowymi, zawsze jednak z silnym akcentem stonerowego humoru.

Ciekawostka: Mało brakowało, a na powyższej liście znalazłby się sequel „Piątku trzynastego”. Po sukcesie „Piątku trzynastego VI: Jason żyje”, producenci rozważali zaskakujący crossoverowy pomysł – „Jason kontra Cheech i Chong”, w którym wastoidalne metody duetu mogłyby okazać się niespodziewanie skuteczne przeciwko seryjnemu mordercy. Niestety, ten szalony projekt nigdy nie doszedł do skutku.

Miłośnicy Cheecha i Chonga mogą również umilić sobie filmowe maratony, słuchając ich siedmiu albumów wydanych w latach 1972-1985. To doskonały sposób na pełne zanurzenie się w ich wastoidalnym świecie kultury stonerowej.