Samba – brazylijski taniec pełen pasji i rytmu
Samba to brazylijski gatunek muzyczny i taneczny, który narodził się na początku XX wieku w Rio de Janeiro. Jej korzenie sięgają afrykańskich rytmów, które przywieźli do Brazylii niewolnicy. Samba szybko zyskała popularność i stała się symbolem brazylijskiej kultury, szczególnie karnawału w Rio de Janeiro.
Muzyka i taniec
Samba charakteryzuje się żywiołowym rytmem, synkopami i improwizacją. Instrumenty typowe dla samby to m.in. cuíca, pandeiro i agogo. Taniec jest dynamiczny, zmysłowy i pełen energii. Tancerze wykonują charakterystyczne ruchy bioder, nóg i ramion, często w rytm improwizacji.
Karnawał w Rio de Janeiro
Największym świętem samby jest karnawał w Rio de Janeiro, który odbywa się co roku w lutym lub marcu. To spektakularne wydarzenie przyciąga miliony turystów z całego świata. Centralnym punktem karnawału są parady szkół samby, które rywalizują ze sobą w kategoriach takich jak muzyka, taniec, kostiumy i choreografia.
Szkoły samby
W Rio de Janeiro działa ponad 70 szkół samby. Najlepsze szkoły należą do tak zwanej Grupy Specjalnej (Grupo Especial). Przygotowania do karnawału trwają cały rok. Szkoły pracują nad swoimi występami, choreografiami, kostiumami i platformami przez wiele miesięcy. Każda szkoła wybiera temat przewodni (enredo), który jest podstawą ich występu. Do najbardziej znanych szkół Grupy Specjalnej należą:
- Mangueira
- Beija-Flor
- Salgueiro
- Portela
- Mocidade Independente de Padre Miguel
Stroje
Stroje karnawałowe są niezwykle barwne, bogato zdobione i często nawiązują do motywów afrykańskich, indiańskich lub brazylijskiej fauny i flory. Zarówno tancerki, jak i tancerze noszą ekstrawaganckie kostiumy. Stroje tancerek często są skąpe, odsłaniając brzuch i nogi, i zdobione piórami, cekinami i koralikami. Męskie stroje są równie efektowne, często z elementami nawiązującymi do tradycyjnych afrykańskich ubiorów.
Wykonawcy i utwory
Samba ma wielu wybitnych wykonawców, m.in. Cartola, Clara Nunes, Beth Carvalho, Martinho da Vila, Paulinho da Viola i Zeca Pagodinho. Do najbardziej znanych utworów samby należą m.in. „Mas Que Nada” Sérgio Mendesa, „Aquarela Brasileira” Ivete Sangalo i „País Tropical” Jorge Ben Jor. Zespół Bellini zasłynął z utworu „Samba de Janeiro”, który łączy elementy samby z muzyką pop.
Samba w Polsce
Samba jest obecna również w polskiej muzyce rozrywkowej, a jej rytmy zainspirowały wielu rodzimych artystów. Oto kilka przykładów:
- „Ja Samba Mam W Genach” – Beata Kozidrak
- „Samba z kalendarza” – Dorota Miśkiewicz
- „Samba Mamba” – Maciej Maleńczuk
- „Samba przed rozstaniem” – Hanna Banaszak
- „W moim magicznym domu” – Hanna Banaszak
- „Mam ochotę na chwileczkę zapomnienia” – Hanna Banaszak
- „Samba” (Polish Version) – YouNotUs x bryska
- „Samba Wojenna” – piosenka internowanych w obozie w Głogowie (oryginalne nagranie z maja 1982 roku)
- „One Note Samba / Samba Na Jedną Nutę” – Matt Dusk i Natalia Kukulska
- „Polska samba” – Chanel i Marian Lichtman.
- „Słownikowa samba” – Zbigniew Wodecki.
Ewolucja samby
Samba, jak każdy żywy gatunek muzyczny, ewoluowała na przestrzeni lat, tworząc różnorodne style i fuzje. Oprócz tradycyjnej samby, popularne są również:
- Bossa nova – gatunek łączący sambę i jazz, spopularyzowany przez João Gilberto i Antônio Carlosa Jobima.
- Samba-reggae – fuzja samby i jamajskiego reggae, której pionierem była grupa Olodum.
- Samba pagode – kameralna odmiana samby, wykonywana przez zespoły takie jak Fundo de Quintal.
- Samba rock – połączenie samby i rock and rolla, którego przedstawicielami są m.in. Jorge Ben Jor i Seu Jorge.
Ciekawostki
- W 2010 roku w Rio de Janeiro ponad 500 tancerzy pobiło rekord Guinnessa w największym pokazie samby na świecie.
- Samba pojawia się w wielu filmach, m.in. w „Czarnym Orfeuszu” (1959), „Samba” (2014) i „Rio” (2011).
- Samba zainspirowała wielu artystów, m.in. malarza Di Cavalcanti i rzeźbiarza Agnaldo Manoela dos Santosa.
- W literaturze sambę opisywali m.in. Carlos Figueiredo w powieści „Estacao Derradeira” i Leszek Kolankiewicz w książce „Samba z bogami”.
Samba to nie tylko muzyka i taniec, to przede wszystkim wyraz radości życia, brazylijskiej kultury i afrykańskich korzeni. To taniec, który porywa do tańca i sprawia, że chce się żyć pełnią życia.
