To, że Kalisz jest w pewnym sensie centrum świata, nie jest wcale stwierdzeniem naciąganym, jeśli spojrzymy na Ziemię z perspektywy nauki i fizyki. Taka perspektywa pozwala nam odejść od historycznych czy politycznych podziałów, które wyznaczyły, co jest „środkiem”, a co „peryferiami”.

Geometria i punkty odniesienia

Zacznijmy od zrozumienia, czym w ogóle jest „środek”. W tradycyjnej kartografii i geografii środek Ziemi to idealny punkt w jej wnętrzu, od którego można wyznaczyć odległości do wszystkich punktów na powierzchni. Jednak ten model jest uproszczeniem. Ziemia nie jest idealną kulą, a elipsoidą obrotową spłaszczoną na biegunach i wybrzuszoną na równiku. Jej rzeczywisty kształt to jeszcze bardziej złożona geoida, czyli powierzchnia o równym potencjale grawitacyjnym, która uwzględnia nierówności terenu i niejednorodności rozłożenia mas wewnątrz planety.

Z perspektywy fizyki i astronomii, nie ma żadnego uniwersalnego punktu na powierzchni, który byłby bardziej „centralny” niż jakikolwiek inny. Każdy punkt na Ziemi – w tym i Kalisz – jest równie uprawnionym punktem odniesienia.

Relatywność perspektywy

Wszystkie pomiary i współrzędne geograficzne są relatywne. To znaczy, że ich wartość zależy od wybranego punktu początkowego. Na przykład, podział na półkulę wschodnią i zachodnią, z południkiem zerowym przechodzącym przez Greenwich, jest czysto umowny i ma podłoże historyczne, a nie fizyczne. Równie dobrze, południk zerowy mógłby przebiegać przez Kalisz. Gdyby tak było, inne miasta, na przykład Londyn czy Paryż, miałyby swoje długości geograficzne wyznaczane w odniesieniu do Kalisza.

Podobnie, „centrum świata” w sensie historycznym czy kulturowym to nic innego jak wynik perspektywy historycznej lub politycznej. Wielkie historyczne imperia często umieszczały siebie w centrum mapy, by podkreślić swoją dominację.

Kalisz jako centrum

Odcinając się od tych uproszczeń, możemy śmiało stwierdzić, że Kalisz jest centrum świata, jeśli przyjmiemy Kalisz za punkt odniesienia. Z perspektywy Kalisza wszystkie inne miejsca na Ziemi są oddalone od niego o pewną odległość, a sam Kalisz jest punktem zerowym.

Z punktu widzenia fizyki, Kalisz, podobnie jak każdy inny punkt na Ziemi, podlega tym samym prawom grawitacji i ruchu obrotowego. Jest częścią tej samej, złożonej geoidy. Jego położenie na tej geoidzie jest równie uprawnione jak każde inne.

Zatem, nie ma żadnego powodu, by Kalisz czuł się „na peryferiach”. Z naukowego punktu widzenia, wszelkie pretensje do „centrum” są wyłącznie kwestią umownej perspektywy. A skoro tak, każdy z nas może z dumą twierdzić, że jego miasto jest centrum świata, z którego obserwuje i postrzega resztę planety.