{"id":2007,"date":"2025-07-29T08:51:14","date_gmt":"2025-07-29T08:51:14","guid":{"rendered":"https:\/\/x-radio.pl\/?p=2007"},"modified":"2025-07-29T08:51:14","modified_gmt":"2025-07-29T08:51:14","slug":"zmiany-w-polskiej-ortografii-od-01-stycznia-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/2025\/07\/29\/zmiany-w-polskiej-ortografii-od-01-stycznia-2026\/","title":{"rendered":"Zmiany w polskiej ortografii od 01 stycznia 2026"},"content":{"rendered":"\n

Nadchodzi rewolucja w polskiej ortografii!<\/strong> Rada J\u0119zyka Polskiego og\u0142osi\u0142a szereg zmian, kt\u00f3re wejd\u0105 w \u017cycie 1 stycznia 2026 roku<\/strong>. Ich g\u0142\u00f3wnym celem jest uproszczenie i ujednolicenie zasad pisowni, eliminacja nieintuicyjnych wyj\u0105tk\u00f3w oraz dostosowanie j\u0119zyka do wsp\u00f3\u0142czesnych potrzeb u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Dlaczego potrzebujemy zmian?<\/h2>\n\n\n\n

Obecne zasady polskiej ortografii bywaj\u0105 skomplikowane i niekonsekwentne. Wiele regu\u0142 zmusza do zastanawiania si\u0119 nad niuansami znaczeniowymi, funkcj\u0105 s\u0142owa w zdaniu, a nawet jego powi\u0105zaniem z konkretn\u0105 tematyk\u0105 (jak w przypadku pisowni „nibyn\u00f3\u017cki” zale\u017cnej od jej przyrodniczego kontekstu). To prowadzi do cz\u0119stych b\u0142\u0119d\u00f3w, nawet u os\u00f3b dobrze znaj\u0105cych j\u0119zyk. J\u0119zyk jest \u017cywym tworem i powinien ewoluowa\u0107, by sprosta\u0107 oczekiwaniom swoich u\u017cytkownik\u00f3w. Rada J\u0119zyka Polskiego ma nadziej\u0119, \u017ce te zmiany przyczyni\u0105 si\u0119 do zmniejszenia liczby pomy\u0142ek i u\u0142atwi\u0105 poprawn\u0105 pisowni\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Co konkretnie si\u0119 zmieni? Najwa\u017cniejsze zasady od 2026 roku<\/h2>\n\n\n\n

Przygotuj si\u0119 na szereg udogodnie\u0144, kt\u00f3re z pewno\u015bci\u0105 uciesz\u0105 wielu Polak\u00f3w!<\/p>\n\n\n\n

Lu\u017aniejsza pisownia przedrostk\u00f3w „super-„, „ekstra-„, „eko-” i innych<\/h3>\n\n\n\n

To jedna z najbardziej wyczekiwanych zmian, bo dotyczy powszechnie u\u017cywanych s\u0142\u00f3w! Do tej pory wiele przedrostk\u00f3w, takich jak „super-„<\/strong>, „ekstra-„<\/strong>, „eko-„<\/strong>, „wege-„<\/strong>, „mini-„<\/strong>, „maksi-„<\/strong>, „midi-„<\/strong>, „mega-„<\/strong> czy „makro-„<\/strong>, nale\u017ca\u0142o pisa\u0107 \u0142\u0105cznie z rzeczownikami. Cz\u0119sto prowadzi\u0142o to do nienaturalnie wygl\u0105daj\u0105cych form, jak „superprawnik” czy „superinicjatywa”, kt\u00f3re programy do sprawdzania pisowni wci\u0105\u017c podkre\u015bla\u0142y na czerwono. Od 2026 roku b\u0119dziemy mie\u0107 dowolno\u015b\u0107<\/strong> \u2013 je\u015bli dany przedrostek mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 r\u00f3wnie\u017c jako samodzielny wyraz, poprawne b\u0119dzie zar\u00f3wno po\u0142\u0105czenie \u0142\u0105czne (np. „superbohater”), jak i pisownia roz\u0142\u0105czna (np. „super bohater”).<\/p>\n\n\n\n

„Niby”, „quasi” i „p\u00f3\u0142” zawsze \u0142\u0105cznie!<\/h3>\n\n\n\n

Koniec z zastanawianiem si\u0119, czy „nibyn\u00f3\u017cka” to wyj\u0105tek biologiczny! Dotychczas pisownia \u0142\u0105czna przedrostk\u00f3w „niby-„, „quasi-” i „p\u00f3\u0142-” obowi\u0105zywa\u0142a tylko w odniesieniu do termin\u00f3w przyrodniczych i astronomicznych. To absurdalna i nieintuicyjna zasada, kt\u00f3ra wymaga\u0142a nieustannego rozstrzygania o przynale\u017cno\u015bci danego s\u0142owa do konkretnej dziedziny. Od nowego roku „niby-„, „quasi-” i „p\u00f3\u0142-” b\u0119dziemy pisa\u0107 zawsze \u0142\u0105cznie<\/strong> z rzeczownikami, niezale\u017cnie od kontekstu. B\u0119d\u0105 wi\u0119c „nibytury\u015bci”, „quasiintelektualista” czy „p\u00f3\u0142zabawa”.<\/p>\n\n\n\n

Wyj\u0105tek:<\/strong> Nadal zachowamy pisowni\u0119 z \u0142\u0105cznikiem, je\u015bli po przedrostku wyst\u0119puje nazwa w\u0142asna, pisana wielk\u0105 liter\u0105, np. „p\u00f3\u0142-Polak” czy „niby-Polak”.<\/p>\n\n\n\n

Wielkie litery w nazwach w\u0142asnych \u2013 ujednolicenie<\/h3>\n\n\n\n

Masz problem z pisowni\u0105 „Pracownia Tre\u015bci” czy „Pracownia tre\u015bci”? Od 2026 roku b\u0119dzie pro\u015bciej! Rada J\u0119zyka Polskiego ujednolica zasady pisowni wielk\u0105 liter\u0105 w przypadku:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Nazw lokali us\u0142ugowych i gastronomicznych:<\/strong> Wszystkie cz\u0142ony b\u0119d\u0105 pisane wielk\u0105 liter\u0105, np. „Kawiarnia Literacka”.<\/li>\n\n\n\n
  • Nazw obiekt\u00f3w przestrzeni publicznej:<\/strong> Gdy odwo\u0142ujemy si\u0119 do og\u00f3lnego okre\u015blenia (aleja, bulwar, osiedle, park), wszystkie cz\u0142ony b\u0119d\u0105 pisane wielk\u0105 liter\u0105, np. „Aleja R\u00f3\u017c”, „Park Skaryszewski”.<\/li>\n\n\n\n
  • Nazw geograficznych i miejscowych:<\/strong> Je\u015bli drugi cz\u0142on jest rzeczownikiem w mianowniku, piszemy go wielk\u0105 liter\u0105, np. „P\u00f3\u0142wysep Hel” (ale „helski” \u2013 ma\u0142\u0105 liter\u0105).<\/li>\n\n\n\n
  • Nazw komet.<\/strong><\/li>\n\n\n\n
  • Nazw order\u00f3w, medali, odznacze\u0144, nagr\u00f3d i tytu\u0142\u00f3w honorowych.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Ujednolicenie pisowni marek i ich wyrob\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n

    Koniec z rozr\u00f3\u017cnianiem mi\u0119dzy producentem a jego wyrobem! Do tej pory nazwy producent\u00f3w samochod\u00f3w (np. „Ford”) pisali\u015bmy wielk\u0105 liter\u0105, ale ju\u017c konkretne modele („fordy”) \u2013 ma\u0142\u0105. Ta niekonsekwencja by\u0142a szczeg\u00f3lnie problematyczna w dobie globalizacji i powszechnego korzystania z angloj\u0119zycznych \u017ar\u00f3de\u0142, gdzie taka zasada nie obowi\u0105zuje. Od 2026 roku nazwy wszystkich marek i ich wyrob\u00f3w przemys\u0142owych b\u0119dziemy pisa\u0107 wielk\u0105 liter\u0105<\/strong>, co znacznie u\u0142atwi \u017cycie i zapewni jednolito\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Nazwy mieszka\u0144c\u00f3w miast, dzielnic i przymiotniki od nazw osobowych \u2013 wszystko wielk\u0105 liter\u0105<\/h3>\n\n\n\n

    \u017begnaj „pary\u017canko”! Od nowego roku b\u0119dziemy konsekwentnie pisa\u0107 wielk\u0105 liter\u0105 nazwy mieszka\u0144c\u00f3w kraj\u00f3w, miast, wsi, a nawet dzielnic i osiedli<\/strong>. B\u0119dzie wi\u0119c „Francuzka” i „Pary\u017canka”, „Warszawianin” i „Mokotowianin”.<\/p>\n\n\n\n

    Rada J\u0119zyka Polskiego pozostawia jednak dowolno\u015b\u0107 (ma\u0142a lub wielka litera) w przypadku nieoficjalnych nazw etnicznych (np. „szkop” lub „Szkop”) oraz archaicznych przymiotnik\u00f3w tworzonych od imion zako\u0144czonych na -owy lub -in(yn) (np. „Mariowy fotel” lub „mariowy fotel”). Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce te ostatnie formy s\u0105 ju\u017c rzadko u\u017cywane.<\/p>\n\n\n\n

    Przymiotniki od nazw osobowych \u2013 ju\u017c tylko ma\u0142\u0105 liter\u0105<\/h3>\n\n\n\n

    Do tej pory przymiotniki tworzone od nazw osobowych (np. „szekspirowski”) mia\u0142y r\u00f3\u017cn\u0105 pisowni\u0119 w zale\u017cno\u015bci od tego, czy odpowiada\u0142y na pytanie „czyj?”, czy „jaki?”. To by\u0142a kolejna skomplikowana regu\u0142a. Od 2026 roku, niezale\u017cnie od pytania, przymiotniki od nazw osobowych zako\u0144czone na „-owski” b\u0119dziemy konsekwentnie pisa\u0107 ma\u0142\u0105 liter\u0105<\/strong>. Zatem zawsze b\u0119dzie „konkurs chopinowski”.<\/p>\n\n\n\n

    „Tu\u017c-tu\u017c”, „trzask-prask” \u2013 swoboda w pisowni<\/h3>\n\n\n\n

    Masz problem z pisowni\u0105 wykrzyknie\u0144 i wyra\u017ce\u0144 d\u017awi\u0119kona\u015bladowczych? Dobra wiadomo\u015b\u0107! Rada J\u0119zyka Polskiego dopuszcza trzy r\u00f3\u017cne formy zapisu wyraz\u00f3w takich samych lub o bliskoznacznym znaczeniu<\/strong> (np. „tu\u017c-tu\u017c”, „tu\u017c, tu\u017c” lub „tu\u017c tu\u017c”, „trzask-prask”). Nie trzeba b\u0119dzie ju\u017c zastanawia\u0107 si\u0119 nad „\u0142adunkiem emocjonalnym”, by wybra\u0107 poprawn\u0105 form\u0119 \u2013 ka\u017cda b\u0119dzie prawid\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n

    „Nie” z przymiotnikami i przys\u0142\u00f3wkami odprzymiotnikowymi \u2013 zawsze \u0142\u0105cznie<\/h3>\n\n\n\n

    Koniec z rozr\u00f3\u017cnianiem stopni! Do tej pory pisownia „nie” z przymiotnikami i przys\u0142\u00f3wkami odprzymiotnikowymi zale\u017ca\u0142a od ich stopnia. Mieli\u015bmy „nieszybki”, ale „nie szybszy” i „nie najlepszy”. Od 2026 roku, niezale\u017cnie od stopnia przymiotnika lub przys\u0142\u00f3wka, pisownia „nie” b\u0119dzie zawsze \u0142\u0105czna<\/strong>. B\u0119dzie wi\u0119c „nieszybki”, „nieszybszy” i „najnieszybszy”.<\/p>\n\n\n\n

    Nowe zasady pisania cz\u0105stek „-bym”, „-by\u015b”, „-by”, „-by\u015bmy” ze sp\u00f3jnikami<\/h3>\n\n\n\n

    Obecnie poprawna forma to „czyby nie zrobi\u0107 sobie wolnego”, co dla wielu jest nieintuicyjne. Od 2026 roku, cz\u0105stki „-bym”, „-by\u015b”, „-by”, „-by\u015bmy” pisane ze sp\u00f3jnikami b\u0119dziemy pisa\u0107 oddzielnie<\/strong>. Zatem poprawn\u0105 form\u0105 b\u0119dzie „Zastanawiam si\u0119, czy by nie zrobi\u0107 sobie wolnego”.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Nowe Zasady Pisowni i Interpunkcji Polskiej<\/h2>\n\n\n\n

    Wszystkie nadchodz\u0105ce zmiany, a tak\u017ce obowi\u0105zuj\u0105ce zasady ortografii i interpunkcji, zosta\u0142y zebrane przez Rad\u0119 J\u0119zyka Polskiego w dokumencie zatytu\u0142owanym \u201eZasady pisowni i interpunkcji polskiej\u201d<\/strong>. Warto si\u0119 z nim zapozna\u0107, aby unikn\u0105\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w i pisa\u0107 poprawnie, niezale\u017cnie od tego, czy jeste\u015b prawnikiem, blogerem, czy copywriterem.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Zmiany w ortografii polskiej, kt\u00f3re wejd\u0105 w \u017cycie 1 stycznia 2026 roku, to krok w stron\u0119 uproszczenia i u\u0142atwienia \u017cycia u\u017cytkownikom j\u0119zyka. Cho\u0107 na pocz\u0105tku mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 rewolucyjne, maj\u0105 na celu dostosowanie j\u0119zyka do wsp\u00f3\u0142czesnych reali\u00f3w i zmniejszenie liczby pope\u0142nianych b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Co s\u0105dzisz o tych nadchodz\u0105cych zmianach? Czy uwa\u017casz, \u017ce faktycznie u\u0142atwi\u0105 Ci poprawn\u0105 pisowni\u0119?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Nadchodzi rewolucja w polskiej ortografii! Rada J\u0119zyka Polskiego og\u0142osi\u0142a szereg zmian, kt\u00f3re wejd\u0105 w \u017cycie 1 stycznia 2026 roku. Ich g\u0142\u00f3wnym celem jest uproszczenie i ujednolicenie zasad pisowni, eliminacja nieintuicyjnych wyj\u0105tk\u00f3w oraz dostosowanie j\u0119zyka do wsp\u00f3\u0142czesnych potrzeb u\u017cytkownik\u00f3w. Dlaczego potrzebujemy…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2008,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[51,9],"tags":[807,808,166],"class_list":["post-2007","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nauka","category-x-radio","tag-01-01-2026","tag-pisownia","tag-zmiany"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2007"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2009,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2007\/revisions\/2009"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}