Wybory prezydenckie, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w maju 2025 roku, stanowi\u0105 kluczowy moment dla polskiej sceny politycznej. Ich wynik b\u0119dzie mia\u0142 dalekosi\u0119\u017cne konsekwencje nie tylko dla wewn\u0119trznej dynamiki w\u0142adzy, w tym relacji przysz\u0142ego prezydenta z rz\u0105dem premiera Donalda Tuska, ale r\u00f3wnie\u017c dla pozycji Polski na arenie mi\u0119dzynarodowej i jej dalszych relacji z Uni\u0105 Europejsk\u0105 oraz innymi partnerami globalnymi. Pierwsza tura g\u0142osowania, przeprowadzona 18 maja 2025 roku, nie przynios\u0142a ostatecznego rozstrzygni\u0119cia, co oznacza konieczno\u015b\u0107 przeprowadzenia drugiej tury. Zmierz\u0105 si\u0119 w niej dwaj kandydaci, kt\u00f3rzy uzyskali najwy\u017csze poparcie: urz\u0119duj\u0105cy prezydent Warszawy Rafa\u0142 Trzaskowski, reprezentuj\u0105cy Koalicj\u0119 Obywatelsk\u0105, oraz Karol Nawrocki, startuj\u0105cy jako kandydat niezale\u017cny, lecz ciesz\u0105cy si\u0119 poparciem Prawa i Sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Niezwykle istotnym aspektem wynik\u00f3w pierwszej tury jest niewielka r\u00f3\u017cnica procentowa g\u0142os\u00f3w oddanych na obu g\u0142\u00f3wnych kontrkandydat\u00f3w. Rafa\u0142 Trzaskowski uzyska\u0142 31,36% poparcia, podczas gdy Karol Nawrocki zdoby\u0142 29,54% g\u0142os\u00f3w. Tak minimalna przewaga zapowiada niezwykle zaci\u0119t\u0105 i trudn\u0105 do jednoznacznego przewidzenia rywalizacj\u0119 w drugiej turze, zaplanowanej na 1 czerwca 2025 roku. Co wi\u0119cej, rezultaty te odbiegaj\u0105 od niekt\u00f3rych sonda\u017cy przedwyborczych, kt\u00f3re dawa\u0142y Rafa\u0142owi Trzaskowskiemu wi\u0119ksz\u0105 przewag\u0119, a Karolowi Nawrockiemu przypisywa\u0142y ni\u017csze poparcie. Ten fakt mo\u017ce w istotny spos\u00f3b wp\u0142yn\u0105\u0107 na dynamik\u0119 kampanii wyborczej w ci\u0105gu najbli\u017cszych dw\u00f3ch tygodni. Karol Nawrocki, kt\u00f3rego wynik okaza\u0142 si\u0119 lepszy od oczekiwa\u0144, mo\u017ce zyska\u0107 wizerunek kandydata „rosn\u0105cego w si\u0142\u0119”, co potencjalnie zmobilizuje jego elektorat i przyci\u0105gnie niezdecydowanych wyborc\u00f3w. Z kolei Rafa\u0142 Trzaskowski, mimo i\u017c wygra\u0142 pierwsz\u0105 tur\u0119, stoi przed wyzwaniem utrzymania narracji faworyta i zintensyfikowania wysi\u0142k\u00f3w w celu zmobilizowania swoich zwolennik\u00f3w oraz przekonania do siebie elektorat\u00f3w innych kandydat\u00f3w. Przesuni\u0119cie w percepcji spo\u0142ecznej i medialnej mo\u017ce oddzia\u0142ywa\u0107 na morale sztab\u00f3w wyborczych, nastroje wyborc\u00f3w, a tak\u017ce na strategie komunikacyjne obu finalist\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Pa\u0144stwowa Komisja Wyborcza (PKW) og\u0142osi\u0142a oficjalne wyniki pierwszej tury wybor\u00f3w prezydenckich, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 18 maja 2025 roku. Zgodnie z danymi PKW, poszczeg\u00f3lni kandydaci uzyskali nast\u0119puj\u0105ce poparcie:<\/p>\n\n\n\n
Frekwencja w pierwszej turze wybor\u00f3w prezydenckich wynios\u0142a 66,91%<\/strong>. Jest to najwy\u017cszy wynik odnotowany w historii pierwszych tur wybor\u00f3w prezydenckich w Polsce, przewy\u017cszaj\u0105c dotychczasowy rekord 64,70% z 1995 roku. Szczeg\u00f3lnie wysok\u0105 frekwencj\u0119 odnotowano w\u015br\u00f3d najm\u0142odszych wyborc\u00f3w, w grupie wiekowej 18-29 lat, gdzie do urn posz\u0142o a\u017c 72,8% uprawnionych \u2013 wy\u017cszy odsetek g\u0142osuj\u0105cych by\u0142 jedynie w\u015br\u00f3d os\u00f3b w wieku 50-59 lat. Rekordowa frekwencja, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi, sugeruje znaczne zaanga\u017cowanie spo\u0142eczne oraz polaryzacj\u0119 nastroj\u00f3w politycznych. Jednocze\u015bnie, wysokie poparcie dla S\u0142awomira Mentzena i Adriana Zandberga w tej grupie wiekowej wskazuje na poszukiwanie przez m\u0142odych wyborc\u00f3w alternatywy dla g\u0142\u00f3wnych si\u0142 politycznych. Stanowi to istotne wyzwanie dla Rafa\u0142a Trzaskowskiego i Karola Nawrockiego w walce o ten potencjalnie decyduj\u0105cy elektorat. Aktywno\u015b\u0107 m\u0142odych wyborc\u00f3w jest faktem, jednak ich g\u0142osy niekoniecznie kieruj\u0105 si\u0119 w stron\u0119 kandydat\u00f3w najwi\u0119kszych partii, co zmusza obu finalist\u00f3w do opracowania skutecznych strategii dotarcia do tej grupy. Sam Rafa\u0142 Trzaskowski zreszt\u0105 publicznie deklarowa\u0142 ch\u0119\u0107 przekonania do siebie m\u0142odych ludzi.<\/p>\n\n\n\n W g\u0142osowaniu poza granicami kraju, w 511 obwodach, zwyci\u0119\u017cy\u0142 Rafa\u0142 Trzaskowski, zdobywaj\u0105c 36,82% g\u0142os\u00f3w. Na drugim miejscu uplasowa\u0142 si\u0119 S\u0142awomir Mentzen z wynikiem 16,58%, wyprzedzaj\u0105c Karola Nawrockiego, kt\u00f3ry uzyska\u0142 16,07%. Na statkach morskich (5 obwod\u00f3w) r\u00f3wnie\u017c wygra\u0142 Rafa\u0142 Trzaskowski (38,01%), a Karol Nawrocki zdoby\u0142 8,77% g\u0142os\u00f3w. Zdecydowane zwyci\u0119stwo Trzaskowskiego w\u015br\u00f3d Polonii, zw\u0142aszcza w krajach Europy Zachodniej, kontrastuje z wynikami Karola Nawrockiego, kt\u00f3ry odni\u00f3s\u0142 sukces na przyk\u0142ad w Stanach Zjednoczonych. Drugie miejsce S\u0142awomira Mentzena w g\u0142osowaniu zagranicznym, przed Karolem Nawrockim, jest znacz\u0105ce i potwierdza si\u0142\u0119 jego przekazu w pewnych segmentach diaspory. R\u00f3\u017cnice w preferencjach Polonii mog\u0105 odzwierciedla\u0107 odmienne profile demograficzne i polityczne Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, a sukces Mentzena mo\u017ce wskazywa\u0107 na popularno\u015b\u0107 jego antyestablishmentowych i wolnorynkowych hase\u0142 w\u015br\u00f3d cz\u0119\u015bci emigracji.<\/p>\n\n\n\n Analiza wynik\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych wojew\u00f3dztwach i miastach ukazuje zr\u00f3\u017cnicowany obraz poparcia. Rafa\u0142 Trzaskowski odni\u00f3s\u0142 zwyci\u0119stwo mi\u0119dzy innymi w wojew\u00f3dztwach: mazowieckim (31,52%), pomorskim (38,05%), \u015bl\u0105skim (33,37%), wielkopolskim (35,04%), zachodniopomorskim (40,31%), warmi\u0144sko-mazurskim (34,56%), opolskim (35,59%), dolno\u015bl\u0105skim (36,52%), kujawsko-pomorskim (35,63%) oraz lubuskim (40,49%). Zwyci\u0119\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c w wi\u0119kszo\u015bci du\u017cych miast, takich jak Warszawa (cho\u0107 z wynikiem s\u0142abszym ni\u017c w 2020 roku), Szczecin, Opole, Katowice, Gda\u0144sk, Pozna\u0144, Toru\u0144, Zielona G\u00f3ra, \u0141\u00f3d\u017a czy P\u0142ock. Karol Nawrocki z kolei uzyska\u0142 najlepsze wyniki w wojew\u00f3dztwach: \u0142\u00f3dzkim (32,17%), ma\u0142opolskim (35,21%), \u015bwi\u0119tokrzyskim (39,94%), podlaskim (35,64%), lubelskim (39,02%) i podkarpackim (42,77%), a tak\u017ce w miastach takich jak Radom. Utrzymuj\u0105cy si\u0119 podzia\u0142 na Polsk\u0119 „liberalnych miast” i „konserwatywnej prowincji” jest nadal widoczny. Niemniej, wyniki w niekt\u00f3rych regionach, jak na przyk\u0142ad s\u0142abszy rezultat Trzaskowskiego w Warszawie w por\u00f3wnaniu do wybor\u00f3w prezydenckich z 2020 roku, czy zmiana preferencji w wojew\u00f3dztwie wielkopolskim, kt\u00f3re w 2020 roku g\u0142osowa\u0142o na Andrzeja Dud\u0119, a obecnie na Rafa\u0142a Trzaskowskiego, wskazuj\u0105 na pewne przesuni\u0119cia i niuanse. Te lokalne dynamiki mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 istotne dla strategii obu kandydat\u00f3w w drugiej turze. S\u0142abszy wynik Trzaskowskiego w jego mateczniku mo\u017ce by\u0107 sygna\u0142em ostrzegawczym, podczas gdy odzyskanie Wielkopolski stanowi dla niego pozytywny aspekt. Karol Nawrocki z kolei b\u0119dzie musia\u0142 zmobilizowa\u0107 swoje tradycyjne bastiony i jednocze\u015bnie szuka\u0107 g\u0142os\u00f3w w regionach, gdzie Rafa\u0142 Trzaskowski wygra\u0142 niewielk\u0105 przewag\u0105.<\/p>\n\n\n\n Tabela 1: Oficjalne wyniki I tury wybor\u00f3w prezydenckich 2025 (PKW) \u2013 og\u00f3lnopolskie<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142o: Opracowanie w\u0142asne na podstawie danych PKW.<\/em><\/p>\n\n\n\n Tabela 2: Wyniki Rafa\u0142a Trzaskowskiego i Karola Nawrockiego w poszczeg\u00f3lnych wojew\u00f3dztwach (PKW)<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142o: Opracowanie w\u0142asne na podstawie danych PKW.<\/em><\/p>\n\n\n\n Polskie media szeroko komentowa\u0142y wyniki pierwszej tury wybor\u00f3w prezydenckich, koncentruj\u0105c si\u0119 na kilku kluczowych narracjach. Przede wszystkim podkre\u015blano niewielk\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 procentow\u0105 mi\u0119dzy Rafa\u0142em Trzaskowskim a Karolem Nawrockim, co zgodnie interpretowano jako zapowied\u017a niezwykle zaci\u0119tej i nieprzewidywalnej drugiej tury. Istotnym tematem analiz sta\u0142 si\u0119 potencjalny przep\u0142yw elektorat\u00f3w, zw\u0142aszcza wyborc\u00f3w S\u0142awomira Mentzena i Grzegorza Brauna, kt\u00f3rych g\u0142osy mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 decyduj\u0105ce dla ostatecznego wyniku. Komentatorzy zwracali r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na zaskakuj\u0105co dobre wyniki kandydat\u00f3w reprezentuj\u0105cych skrajn\u0105 prawic\u0119 oraz na s\u0142abszy, ni\u017c oczekiwano, rezultat Szymona Ho\u0142owni.<\/p>\n\n\n\n „Gazeta Wyborcza” w swoich analizach skupia\u0142a si\u0119 na regionalnym rozk\u0142adzie g\u0142os\u00f3w, wskazuj\u0105c na tradycyjne bastiony obu g\u0142\u00f3wnych kandydat\u00f3w \u2013 zwyci\u0119stwa Trzaskowskiego w du\u017cych aglomeracjach i na zachodzie kraju, a Nawrockiego na wschodzie i w niekt\u00f3rych regionach Polski centralnej. Por\u00f3wnywano r\u00f3wnie\u017c obecne wyniki do tych z wybor\u00f3w prezydenckich w 2020 roku, odnotowuj\u0105c pewne zmiany. „Rzeczpospolita” z kolei szczeg\u00f3\u0142owo relacjonowa\u0142a nap\u0142ywaj\u0105ce dane, w tym wyniki g\u0142osowania Polonii, oraz przytacza\u0142a komentarze dotycz\u0105ce \u0142\u0105cznej si\u0142y elektoratu prawicowego, uwzgl\u0119dniaj\u0105c poparcie dla Nawrockiego, Mentzena i Brauna.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d ocen ekspert\u00f3w dominowa\u0142y podobne w\u0105tki. Profesor Jaros\u0142aw Flis, komentuj\u0105c dla Onetu i Polskiej Agencji Prasowej, uzna\u0142 wyniki S\u0142awomira Mentzena, Grzegorza Brauna oraz Adriana Zandberga za najwi\u0119ksze zaskoczenie, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce \u0142\u0105cznie zdobyli oni ponad jedn\u0105 czwart\u0105 g\u0142os\u00f3w. Wskaza\u0142 r\u00f3wnie\u017c na os\u0142abienie duopolu PO-PiS, mimo \u017ce kandydaci tych formacji znale\u017ali si\u0119 w drugiej turze \u2013 ich \u0142\u0105czny wynik by\u0142 o ponad 10 punkt\u00f3w procentowych s\u0142abszy ni\u017c pi\u0119\u0107 lat temu. Sugerowa\u0142 tak\u017ce, \u017ce dobry wynik Grzegorza Brauna m\u00f3g\u0142 by\u0107 po cz\u0119\u015bci efektem kontrowersji wok\u00f3\u0142 mieszkania Karola Nawrockiego, tzw. „kawalerki Nawrockiego”. Profesor Olgierd Annusewicz w rozmowie z Interi\u0105 okre\u015bli\u0142 rezultat Grzegorza Brauna jako „absolutny fenomen”, nieprzewidziany przez \u017cadne wcze\u015bniejsze sonda\u017ce. Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na s\u0142aby wynik ca\u0142ej koalicji rz\u0105dz\u0105cej, a Szymona Ho\u0142owni\u0119 uzna\u0142 za najwi\u0119kszego przegranego tych wybor\u00f3w. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce narracja strachu budowana przez Brauna trafi\u0142a do cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Inna politolo\u017cka, r\u00f3wnie\u017c dla Interii, sugerowa\u0142a, \u017ce wyniki Brauna i Mentzena wskazuj\u0105 na potrzeb\u0119 wewn\u0119trznych rozlicze\u0144 w Platformie Obywatelskiej, poczynaj\u0105c od ministra Sikorskiego. Pawe\u0142 Szefernaker, szef sztabu Karola Nawrockiego, w rozmowie z PAP oceni\u0142 wynik swojego kandydata jako „remisowy” i stanowi\u0105cy dobr\u0105 pozycj\u0119 wyj\u015bciow\u0105 do walki o zwyci\u0119stwo w drugiej turze. Natomiast Micha\u0142 Kami\u0144ski z Koalicji Obywatelskiej w wypowiedzi dla Onetu ostrzega\u0142, \u017ce ewentualna prezydentura Karola Nawrockiego oznacza\u0142aby bezkarno\u015b\u0107 dla os\u00f3b zwi\u0105zanych z poprzednimi rz\u0105dami Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3re oskar\u017cane s\u0105 o nadu\u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Analiza komentarzy ekspert\u00f3w i dominuj\u0105cych narracji medialnych wskazuje, \u017ce cho\u0107 w drugiej turze zmierz\u0105 si\u0119 kandydaci dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych oboz\u00f3w politycznych, to znacz\u0105cy odsetek wyborc\u00f3w popar\u0142 kandydat\u00f3w kontestuj\u0105cych obecny uk\u0142ad si\u0142. Stwarza to pole do nieprzewidywalnych przep\u0142yw\u00f3w elektoratu i mo\u017ce zmusi\u0107 finalist\u00f3w do modyfikacji swoich dotychczasowych przekaz\u00f3w oraz strategii. Polskie media zgodnie wskazuj\u0105 na niepewno\u015b\u0107 wyniku drugiej tury i kluczow\u0105 rol\u0119, jak\u0105 odegraj\u0105 elektoraty kandydat\u00f3w spoza g\u0142\u00f3wnego nurtu. Pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c g\u0142osy o zm\u0119czeniu spo\u0142ecze\u0144stwa duopolem PO-PiS i wzro\u015bcie poparcia dla bardziej radykalnych opcji politycznych.<\/p>\n\n\n\n Dodatkowo, czynniki takie jak wspomniana afera „kawalerki Nawrockiego” oraz og\u00f3lna ocena kampanii wyborczej i funkcjonowania rz\u0105du Donalda Tuska s\u0105 postrzegane jako elementy, kt\u00f3re mog\u0142y wp\u0142yn\u0105\u0107 na wyniki pierwszej tury i z pewno\u015bci\u0105 b\u0119d\u0105 odgrywa\u0107 rol\u0119 w debacie publicznej przed drug\u0105 tur\u0105. S\u0142abszy wynik Rafa\u0142a Trzaskowskiego w Warszawie w por\u00f3wnaniu z rokiem 2020 mo\u017ce by\u0107 sygna\u0142em ostrzegawczym dla jego sztabu, wskazuj\u0105cym na pewne rozczarowanie cz\u0119\u015bci wyborc\u00f3w lub skuteczniejsz\u0105 mobilizacj\u0119 jego przeciwnik\u00f3w w stolicy. Te personalne aspekty kandydat\u00f3w oraz szerszy kontekst rz\u0105dowy s\u0105 istotnymi zmiennymi w analizie obecnej sytuacji politycznej.<\/p>\n\n\n\n Wyniki pierwszej tury polskich wybor\u00f3w prezydenckich odbi\u0142y si\u0119 szerokim echem w mediach mi\u0119dzynarodowych, kt\u00f3re podkre\u015bla\u0142y kilka kluczowych aspekt\u00f3w. Przede wszystkim, agencje informacyjne takie jak Associated Press (AP), Reuters i BBC zgodnie zwraca\u0142y uwag\u0119 na niewielk\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 g\u0142os\u00f3w mi\u0119dzy Rafa\u0142em Trzaskowskim a Karolem Nawrockim, prognozuj\u0105c niezwykle zaci\u0119t\u0105 („nail-biting” wed\u0142ug AP, „zaci\u0119t\u0105” wed\u0142ug Reuters) drug\u0105 tur\u0119.<\/p>\n\n\n\n Media zagraniczne zgodnie oceniaj\u0105, \u017ce wynik wybor\u00f3w prezydenckich w Polsce b\u0119dzie mia\u0142 kluczowe znaczenie dla przysz\u0142o\u015bci rz\u0105du premiera Donalda Tuska i jego zdolno\u015bci do wdra\u017cania zapowiadanych reform, a tak\u017ce dla dalszych relacji Polski z Uni\u0105 Europejsk\u0105. Zwyci\u0119stwo Rafa\u0142a Trzaskowskiego, postrzeganego jako libera\u0142 i sojusznik Tuska, zako\u0144czy\u0142oby okres impasu zwi\u0105zanego z wetowaniem ustaw rz\u0105dowych przez obecnego, konserwatywnego prezydenta. Z kolei wygrana Karola Nawrockiego, wspieranego przez Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107, oznacza\u0142aby prawdopodobnie kontynuacj\u0119, a by\u0107 mo\u017ce nawet zaostrzenie, konfliktu na linii prezydent-rz\u0105d.<\/p>\n\n\n\n Du\u017ce zainteresowanie wzbudzi\u0142y r\u00f3wnie\u017c wysokie wyniki kandydat\u00f3w skrajnej prawicy \u2013 S\u0142awomira Mentzena i Grzegorza Brauna \u2013 kt\u00f3rzy \u0142\u0105cznie zdobyli ponad 20% g\u0142os\u00f3w. Ich elektorat jest postrzegany jako potencjalny „kingmaker”, czyli grupa wyborc\u00f3w, kt\u00f3ra mo\u017ce przechyli\u0107 szal\u0119 zwyci\u0119stwa w drugiej turze na korzy\u015b\u0107 jednego z finalist\u00f3w. Rafa\u0142 Trzaskowski jest w komentarzach mi\u0119dzynarodowych przedstawiany jako polityk liberalny, proeuropejski, blisko wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z premierem Tuskiem. Karol Nawrocki natomiast jako konserwatysta, obro\u0144ca tradycyjnych warto\u015bci i suwerenno\u015bci narodowej, czasami pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 antyukrai\u0144sk\u0105 retoryk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wybory w Polsce odbywaj\u0105 si\u0119 w kontek\u015bcie wzmo\u017conych obaw o bezpiecze\u0144stwo mi\u0119dzynarodowe, zwi\u0105zanych z trwaj\u0105c\u0105 wojn\u0105 na Ukrainie oraz niepewno\u015bci\u0105 co do przysz\u0142ego zaanga\u017cowania Stan\u00f3w Zjednoczonych w bezpiecze\u0144stwo Europy. Wiele redakcji odnotowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c pewne niespodzianki pierwszej tury: lepszy ni\u017c oczekiwano wynik Karola Nawrockiego, pomimo niedawnego skandalu zwi\u0105zanego z jego mieszkaniem, oraz s\u0142abszy rezultat Rafa\u0142a Trzaskowskiego, kt\u00f3ry w niekt\u00f3rych sonda\u017cach przedwyborczych cieszy\u0142 si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 przewag\u0105. Wynik Grzegorza Brauna zosta\u0142 przez BBC okre\u015blony jako „nieprzyjemna niespodzianka” (ang. „nasty surprise”) dla liberalnych wyborc\u00f3w w Polsce. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce cho\u0107 zapytanie u\u017cytkownika dotyczy\u0142o komentarzy m.in. „Le Monde”, „Frankfurter Allgemeine Zeitung” czy „New York Times”, dostarczone materia\u0142y nie zawiera\u0142y bezpo\u015brednich, szczeg\u00f3\u0142owych relacji tych konkretnych tytu\u0142\u00f3w na temat wynik\u00f3w wybor\u00f3w z maja 2025, a raczej analizy z innych \u017ar\u00f3de\u0142, takich jak AP, Reuters, BBC, czy think tank\u00f3w jak ECFR i portali specjalistycznych jak Politico.eu.<\/p>\n\n\n\n Zagraniczni obserwatorzy postrzegaj\u0105 polskie wybory nie tylko jako wewn\u0119trzn\u0105 rozgrywk\u0119 polityczn\u0105, ale jako wydarzenie o istotnych implikacjach dla stabilno\u015bci regionalnej i sp\u00f3jno\u015bci Unii Europejskiej. Podkre\u015blaj\u0105, \u017ce zdolno\u015b\u0107 rz\u0105du Donalda Tuska do efektywnego dzia\u0142ania i wdra\u017cania reform b\u0119dzie w du\u017cej mierze zale\u017ce\u0107 od tego, kto obejmie urz\u0105d prezydenta. Powtarzaj\u0105ce si\u0119 w zagranicznych mediach w\u0105tki dotycz\u0105ce wp\u0142ywu wyniku wybor\u00f3w na polityk\u0119 Unii Europejskiej i reformy w Polsce wskazuj\u0105 na postrzeganie tych wybor\u00f3w jako swoistego testu dla proeuropejskiego kursu Polski i jej roli we wsp\u00f3lnocie.<\/p>\n\n\n\n Uwag\u0119 mi\u0119dzynarodowej opinii publicznej przykuwa r\u00f3wnie\u017c rosn\u0105ca si\u0142a elektoratu skrajnie prawicowego i antyestablishmentowego w Polsce, co mo\u017ce by\u0107 interpretowane jako cz\u0119\u015b\u0107 szerszego trendu obserwowanego w Europie. Zdolno\u015b\u0107 Karola Nawrockiego do przyci\u0105gni\u0119cia tych wyborc\u00f3w, pomimo jego powi\u0105za\u0144 z Prawem i Sprawiedliwo\u015bci\u0105 (parti\u0105 przez wielu postrzegan\u0105 jako cz\u0119\u015b\u0107 tradycyjnego establishmentu), b\u0119dzie kluczowa i mo\u017ce sygnalizowa\u0107 potencjalne przetasowania na polskiej scenie politycznej po prawej stronie. Silny wynik S\u0142awomira Mentzena i Grzegorza Brauna jest szeroko komentowany. BBC zauwa\u017ca, \u017ce wyborcy Mentzena maj\u0105 charakter antyestablishmentowy i mog\u0105 nie poprze\u0107 ani Trzaskowskiego, ani Nawrockiego. Jednak\u017ce inne \u017ar\u00f3d\u0142a, jak AP czy Notes from Poland, sugeruj\u0105, \u017ce pogl\u0105dy tego elektoratu s\u0105 bli\u017csze Karolowi Nawrockiemu, a Krzysztof Bosak, jeden z lider\u00f3w Konfederacji, wr\u0119cz sugerowa\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 jego poparcia. To napi\u0119cie mi\u0119dzy antyestablishmentowym nastawieniem a ideologiczn\u0105 blisko\u015bci\u0105 b\u0119dzie kluczowym elementem rozgrywki o g\u0142osy tych wyborc\u00f3w w drugiej turze.<\/p>\n\n\n\n Bezpo\u015brednio po og\u0142oszeniu sonda\u017cowych wynik\u00f3w pierwszej tury, obaj g\u0142\u00f3wni kandydaci przedstawili swoje pierwsze komentarze i zarysowali strategie na nadchodz\u0105ce dwa tygodnie kampanii.<\/p>\n\n\n\n Rafa\u0142 Trzaskowski<\/strong> wyrazi\u0142 zadowolenie z wygranej w pierwszej rundzie, jednocze\u015bnie podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce przed nim i jego sztabem jeszcze du\u017co ci\u0119\u017ckiej pracy i potrzebna jest pe\u0142na determinacja, aby zwyci\u0119\u017cy\u0107 w drugiej turze. Zapowiedzia\u0142, \u017ce b\u0119dzie walczy\u0142 do ko\u0144ca i postara si\u0119 przekona\u0107 do swojej wizji „normalnej, a nie radykalnej Polski” zar\u00f3wno m\u0142odych ludzi, jak i tych, kt\u00f3rzy w pierwszej turze oddali g\u0142os na innych kandydat\u00f3w. Stwierdzi\u0142, \u017ce „idzie po zwyci\u0119stwo” w imieniu r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych, kt\u00f3re, jego zdaniem, by\u0142y atakowane przez Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107. Odnosz\u0105c si\u0119 do kwestii przep\u0142ywu elektorat\u00f3w, Trzaskowski zaznaczy\u0142, \u017ce nie chodzi o mechaniczne „przekazywanie poparcia”, lecz o powa\u017cne i podmiotowe traktowanie wszystkich wyborc\u00f3w oraz o rozmowy z politycznymi sojusznikami.<\/p>\n\n\n\n Karol Nawrocki<\/strong> zadeklarowa\u0142, \u017ce jest „pe\u0142en energii i entuzjazmu na drodze do zwyci\u0119stwa”. W swojej wypowiedzi pozwoli\u0142 sobie na krytyk\u0119 kontrkandydata, stwierdzaj\u0105c, \u017ce „prawdopodobnie ca\u0142a Polska zobaczy\u0142a, \u017ce Rafa\u0142 Trzaskowski jest kandydatem, kt\u00f3ry sobie nie radzi”. Jednocze\u015bnie zapewni\u0142, \u017ce b\u0119dzie prezydentem wszystkich Polak\u00f3w. Nawrocki skrytykowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c przebieg kampanii przed pierwsz\u0105 tur\u0105, nazywaj\u0105c wybory „najmniej sprawiedliwymi w ci\u0105gu ostatnich 35 lat” z powodu, jak to okre\u015bli\u0142, „strumienia propagandy i k\u0142amstwa” finansowanego przez sp\u00f3\u0142ki Skarbu Pa\u0144stwa i wykorzystywania instytucji pa\u0144stwowych do walki z nim jako kandydatem obywatelskim. W swoim przem\u00f3wieniu bezpo\u015brednio zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do wyborc\u00f3w S\u0142awomira Mentzena, apeluj\u0105c o ich g\u0142osy.<\/p>\n\n\n\n Oceniaj\u0105c szanse obu kandydat\u00f3w i ich potencjalne strategie na drug\u0105 tur\u0119, nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 ich mocne i s\u0142abe strony. Dla Rafa\u0142a Trzaskowskiego<\/strong> atutami s\u0105: silne poparcie w du\u017cych miastach i w zachodniej cz\u0119\u015bci kraju, zadeklarowane lub prawdopodobne poparcie ze strony cz\u0119\u015bci innych kandydat\u00f3w i ich elektorat\u00f3w (Szymon Ho\u0142ownia, Lewica), a tak\u017ce potencjalnie wi\u0119kszy elektorat „negatywny”, g\u0142osuj\u0105cy przeciwko kandydatowi Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. Jego wizerunek polityka proeuropejskiego i bardziej liberalnego r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce przyci\u0105ga\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 wyborc\u00f3w. Wyzwaniami i s\u0142abymi stronami s\u0105 natomiast: wynik w pierwszej turze gorszy od niekt\u00f3rych oczekiwa\u0144, konieczno\u015b\u0107 zmobilizowania wyborc\u00f3w rozczarowanych niekt\u00f3rymi dzia\u0142aniami rz\u0105du Donalda Tuska (np. niezrealizowane obietnice, styl przejmowania medi\u00f3w publicznych) oraz przekonania do siebie elektoratu m\u0142odzie\u017cowego, kt\u00f3ry w du\u017cej mierze popar\u0142 innych kandydat\u00f3w. Niekt\u00f3rzy komentatorzy wskazywali r\u00f3wnie\u017c na jego postaw\u0119 w debatach, okre\u015blan\u0105 jako zbyt pewna siebie lub nawet arogancka. Jego strategia na drug\u0105 tur\u0119 b\u0119dzie prawdopodobnie opiera\u0107 si\u0119 na podkre\u015blaniu wizji „normalnej Polski” w kontrze do „radykalnej” Polski uto\u017csamianej z Karolem Nawrockim i Prawem i Sprawiedliwo\u015bci\u0105, apelowaniu o g\u0142osy wyborc\u00f3w centrowych i lewicowych, mobilizacji elektoratu w du\u017cych miastach oraz akcentowaniu potrzeby wsp\u00f3\u0142pracy prezydenta z rz\u0105dem dla skutecznego wdra\u017cania reform.<\/p>\n\n\n\n Dla Karola Nawrockiego<\/strong> mocnymi stronami s\u0105: lepszy ni\u017c oczekiwano wynik w pierwszej turze, silne poparcie na wschodzie kraju i w mniejszych miejscowo\u015bciach, a tak\u017ce znacz\u0105cy potencja\u0142 przej\u0119cia g\u0142os\u00f3w elektoratu skrajnie prawicowego, kt\u00f3ry popar\u0142 S\u0142awomira Mentzena i Grzegorza Brauna. Niew\u0105tpliwym atutem jest r\u00f3wnie\u017c poparcie ze strony Prawa i Sprawiedliwo\u015bci i jego zdyscyplinowanego elektoratu. G\u0142\u00f3wne wyzwania i s\u0142abo\u015bci to przede wszystkim skandal zwi\u0105zany z jego mieszkaniem, tzw. „kawalerka Nawrockiego”, kt\u00f3ry by\u0142 szeroko komentowany w mediach. Jego silne powi\u0105zania z PiS, cho\u0107 mobilizuj\u0105 twardy elektorat tej partii, mog\u0105 jednocze\u015bnie ogranicza\u0107 jego zdolno\u015b\u0107 do przyci\u0105gania wyborc\u00f3w o pogl\u0105dach centrowych. B\u0119dzie musia\u0142 zatem znale\u017a\u0107 spos\u00f3b na zdystansowanie si\u0119 od negatywnego wizerunku PiS, nie trac\u0105c jednocze\u015bnie poparcia tej formacji. Jego strategia na drug\u0105 tur\u0119 b\u0119dzie zapewne koncentrowa\u0107 si\u0119 na przedstawianiu siebie jako obro\u0144cy tradycyjnych warto\u015bci, suwerenno\u015bci narodowej i „zwyk\u0142ych ludzi” w kontrze do „elit”. B\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c apelowa\u0142 do wyborc\u00f3w Mentzena i Brauna o „uratowanie Polski” przed Donaldem Tuskiem i jego obozem politycznym, podkre\u015blaj\u0105c potrzeb\u0119 silnego prezydenta jako hamulca dla dzia\u0142a\u0144 rz\u0105du. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c oczekiwa\u0107 wykorzystywania retoryki antyimigranckiej i krytycznej wobec niekt\u00f3rych aspekt\u00f3w polityki Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n Kluczowy wp\u0142yw na wynik drugiej tury b\u0119d\u0105 mia\u0142y decyzje wyborc\u00f3w, kt\u00f3rzy w pierwszej turze poparli innych kandydat\u00f3w. Elektoraty S\u0142awomira Mentzena (14,80%) i Grzegorza Brauna (6,34%), stanowi\u0105ce \u0142\u0105cznie ponad 21% g\u0142osuj\u0105cych, s\u0105 tutaj najwa\u017cniejsze. Ich pogl\u0105dy w wielu kwestiach s\u0105 bli\u017csze Karolowi Nawrockiemu, jednak cz\u0119\u015b\u0107 tego elektoratu ma charakter antyestablishmentowy i mo\u017ce nie poprze\u0107 \u017cadnego z kandydat\u00f3w reprezentuj\u0105cych g\u0142\u00f3wne si\u0142y polityczne. Wyborcy Szymona Ho\u0142owni (4,99%) prawdopodobnie w wi\u0119kszo\u015bci zag\u0142osuj\u0105 na Rafa\u0142a Trzaskowskiego, zgodnie z deklaracj\u0105 samego Ho\u0142owni i W\u0142adys\u0142awa Kosiniaka-Kamysza. Elektoraty kandydat\u00f3w Lewicy \u2013 Adriana Zandberga (4,86%) i Magdaleny Biejat (4,23%) \u2013 s\u0105 bardziej sk\u0142onne poprze\u0107 Trzaskowskiego, g\u0142\u00f3wnie w celu zablokowania zwyci\u0119stwa Nawrockiego, chocia\u017c Adrian Zandberg unika bezpo\u015bredniego wskazania, podkre\u015blaj\u0105c autonomi\u0119 wyborc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Druga tura wybor\u00f3w prezydenckich b\u0119dzie zatem starciem nie tylko dw\u00f3ch kandydat\u00f3w, ale tak\u017ce dw\u00f3ch odmiennych wizji Polski i testem zdolno\u015bci mobilizacyjnych obu sztab\u00f3w. Kluczowe b\u0119dzie nie tylko przekonanie do siebie wyborc\u00f3w innych kandydat\u00f3w, ale tak\u017ce utrzymanie wysokiej mobilizacji w\u0142asnych zwolennik\u00f3w. Komentarze kandydat\u00f3w i analizy medialne wskazuj\u0105 na perspektyw\u0119 intensywnej walki o ka\u017cdy g\u0142os. Strategie obu finalist\u00f3w b\u0119d\u0105 musia\u0142y by\u0107 wielowymiarowe, celuj\u0105c zar\u00f3wno w przej\u0119cie elektoratu, jak i w maksymalizacj\u0119 frekwencji w\u015br\u00f3d swoich sympatyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Nie bez znaczenia b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c tzw. „efekt Tuska”. Dla cz\u0119\u015bci wyborc\u00f3w Rafa\u0142 Trzaskowski jako prezydent to gwarancja sprawnego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania z rz\u0105dem i realizacji programu koalicji rz\u0105dz\u0105cej. Dla innych jednak, mo\u017ce to oznacza\u0107 ryzyko „pe\u0142ni w\u0142adzy” jednej opcji politycznej i braku skutecznych mechanizm\u00f3w kontroli. Podobnie postrzegany mo\u017ce by\u0107 Karol Nawrocki: dla jednych jego prezydentura to gwarancja kontroli nad dzia\u0142aniami rz\u0105du, dla innych \u2013 ryzyko parali\u017cu pa\u0144stwa i kontynuacji spor\u00f3w politycznych. To, kt\u00f3ra z tych narracji przewa\u017cy w odbiorze spo\u0142ecznym, mo\u017ce mie\u0107 istotny wp\u0142yw na ostateczny wynik wybor\u00f3w. Zagraniczne media cz\u0119sto analizuj\u0105 polskie wybory w\u0142a\u015bnie przez pryzmat przysz\u0142ych relacji na linii prezydent-rz\u0105d Tuska. Sam premier Tusk aktywnie w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w kampani\u0119, publikuj\u0105c komentarze wskazuj\u0105ce na wag\u0119 tych wybor\u00f3w dla przysz\u0142o\u015bci kraju. To pokazuje, \u017ce posta\u0107 premiera i ocena jego dotychczasowych dzia\u0142a\u0144 b\u0119d\u0105 stanowi\u0107 istotne t\u0142o dla decyzji podejmowanych przez wyborc\u00f3w w drugiej turze.<\/p>\n\n\n\n Tabela 3: Sonda\u017ce poparcia dla Rafa\u0142a Trzaskowskiego i Karola Nawrockiego w II turze<\/strong><\/p>\n\n\n\n Uwaga: Sonda\u017ce przed pierwsz\u0105 tur\u0105 dotycz\u0105ce hipotetycznej drugiej tury mog\u0105 nie w pe\u0142ni odzwierciedla\u0107 nastroj\u00f3w po og\u0142oszeniu wynik\u00f3w pierwszej rundy. Sonda\u017c Opinia24 jest jedynym dost\u0119pnym w materia\u0142ach badawczych przeprowadzonym po I turze.<\/em><\/p>\n\n\n\n Po og\u0142oszeniu wynik\u00f3w pierwszej tury wybor\u00f3w prezydenckich, uwaga komentator\u00f3w i sztab\u00f3w wyborczych skupi\u0142a si\u0119 na potencjalnych przep\u0142ywach elektorat\u00f3w kandydat\u00f3w, kt\u00f3rzy nie przeszli do drugiej rundy. Kluczowe znaczenie maj\u0105 tu decyzje i sugestie lider\u00f3w politycznych oraz indywidualne wybory ich zwolennik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n S\u0142awomir Mentzen (Konfederacja)<\/strong>, kt\u00f3ry uzyska\u0142 trzeci wynik z poparciem 14,80% g\u0142os\u00f3w, nie udzieli\u0142 jednoznacznego poparcia \u017cadnemu z finalist\u00f3w. W swoich pierwszych komentarzach podkre\u015bla\u0142, \u017ce jego wyborcy s\u0105 \u015bwiadomi i samodzielnie podejm\u0105 decyzj\u0119, kogo poprze\u0107 w drugiej turze, lub czy w og\u00f3le wzi\u0105\u0107 w niej udzia\u0142. Jednocze\u015bnie zapowiedzia\u0142, \u017ce „zamierza pom\u00f3c swoim wyborcom podj\u0105\u0107 decyzj\u0119” i szczeg\u00f3\u0142y tej pomocy og\u0142osi wkr\u00f3tce, nie precyzuj\u0105c jednak, na czym mia\u0142aby ona polega\u0107. Sw\u00f3j wynik uzna\u0142 za „najwi\u0119kszy sukces w historii naszego \u015brodowiska”. Warto odnotowa\u0107, \u017ce Karol Nawrocki w swoim powyborczym przem\u00f3wieniu bezpo\u015brednio apelowa\u0142 o g\u0142osy wyborc\u00f3w S\u0142awomira Mentzena. Dodatkowo, Krzysztof Bosak, jeden z lider\u00f3w Konfederacji, zamie\u015bci\u0142 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych komentarz sugeruj\u0105cy, \u017ce druga tura jest „do wygrania” dla szeroko poj\u0119tej prawicy, co przez niekt\u00f3rych komentator\u00f3w zosta\u0142o odczytane jako sygna\u0142 przychylno\u015bci wobec Karola Nawrockiego. Stanowisko S\u0142awomira Mentzena i ca\u0142ej Konfederacji jest zatem kluczowe. Nawet je\u015bli nie dojdzie do formalnego przekazania poparcia, spos\u00f3b „pomocy” wyborcom, o kt\u00f3rym wspomnia\u0142 Mentzen, mo\u017ce skierowa\u0107 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jego elektoratu w stron\u0119 Karola Nawrockiego. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o antyestablishmentowym charakterze cz\u0119\u015bci wyborc\u00f3w Konfederacji, kt\u00f3rzy mog\u0105 zdecydowa\u0107 si\u0119 na absencj\u0119 wyborcz\u0105 lub, paradoksalnie, zag\u0142osowa\u0107 na Rafa\u0142a Trzaskowskiego w ge\u015bcie „przeciw PiS”. Du\u017cy elektorat Mentzena i jego niejednoznaczna postawa czyni\u0105 go j\u0119zyczkiem u wagi w tej rozgrywce.<\/p>\n\n\n\n Grzegorz Braun (Konfederacja Korony Polskiej)<\/strong>, kt\u00f3ry zdoby\u0142 6,34% g\u0142os\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c nie z\u0142o\u017cy\u0142 jasnej deklaracji poparcia. Sw\u00f3j wynik skomentowa\u0142 jako „dobry punkt wyj\u015bcia” oraz „odczyt temperatury narodu polskiego”, wzywaj\u0105c jednocze\u015bnie do „pe\u0142nej mobilizacji” i wprowadzenia silnej reprezentacji prawicy do nast\u0119pnego parlamentu. W swoich wypowiedziach m\u00f3wi\u0142 tak\u017ce o potrzebie budowy „frontu ga\u015bnicowego”. Jego elektorat to wyborcy o pogl\u0105dach skrajnie prawicowych i antysystemowych, kt\u00f3rzy w kwestiach \u015bwiatopogl\u0105dowych mog\u0105 by\u0107 bli\u017csi Karolowi Nawrockiemu, jednak niekoniecznie Prawu i Sprawiedliwo\u015bci jako partii. Podobnie jak w przypadku S\u0142awomira Mentzena, wyborcy Grzegorza Brauna s\u0105 trudni do jednoznacznego przypisania. Ich silna antysystemowo\u015b\u0107 mo\u017ce kolidowa\u0107 z poparciem kandydata wspieranego przez du\u017c\u0105, establishmentow\u0105 parti\u0119, jak\u0105 jest PiS. Braun, podobnie jak Mentzen, reprezentuje nurt kontestuj\u0105cy obecny porz\u0105dek polityczny, a jego specyficzna retoryka i brak jasnego wskazania co do drugiej tury r\u00f3wnie\u017c pozostawiaj\u0105 pole do r\u00f3\u017cnych zachowa\u0144 jego elektoratu.<\/p>\n\n\n\n Szymon Ho\u0142ownia (Trzecia Droga)<\/strong>, kt\u00f3ry uzyska\u0142 4,99% g\u0142os\u00f3w, zaj\u0105\u0142 jednoznaczne stanowisko. Bezpo\u015brednio po og\u0142oszeniu sonda\u017cowych wynik\u00f3w exit poll zadeklarowa\u0142, \u017ce „musimy w drugiej turze da\u0107 szans\u0119 Rafa\u0142owi Trzaskowskiemu”. Wyrazi\u0142 r\u00f3wnie\u017c zaniepokojenie wysokimi wynikami kandydat\u00f3w o skrajnych pogl\u0105dach, podkre\u015blaj\u0105c potrzeb\u0119 „spokoju i wsp\u00f3\u0142pracy” w polskiej polityce. R\u00f3wnie\u017c W\u0142adys\u0142aw Kosiniak-Kamysz, lider Polskiego Stronnictwa Ludowego, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142tworzy Trzeci\u0105 Drog\u0119, zadeklarowa\u0142 poparcie dla Rafa\u0142a Trzaskowskiego w drugiej turze. Poparcie Szymona Ho\u0142owni i PSL dla kandydata Koalicji Obywatelskiej jest wa\u017cnym sygna\u0142em, jednak otwarte pozostaje pytanie, na ile zdyscyplinowany oka\u017ce si\u0119 elektorat Trzeciej Drogi i czy w ca\u0142o\u015bci p\u00f3jdzie za rekomendacj\u0105 swoich lider\u00f3w. Jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 Adrian Zandberg, wyborcy nie s\u0105 „pucharem przechodnim”, kt\u00f3ry mo\u017cna przekaza\u0107 innemu politykowi.<\/p>\n\n\n\n Kandydaci reprezentuj\u0105cy Lewic\u0119 \u2013 Adrian Zandberg (Partia Razem, 4,86%) i Magdalena Biejat (Nowa Lewica, 4,23%)<\/strong> \u2013 r\u00f3wnie\u017c przedstawili swoje stanowiska. Adrian Zandberg konsekwentnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce „wyborcy to nie puchar przechodni” i sami, jako m\u0105drzy ludzie z w\u0142asnymi pogl\u0105dami, podejm\u0105 decyzj\u0119, na kogo zag\u0142osowa\u0107. Magdalena Biejat z kolei zapowiedzia\u0142a, \u017ce ch\u0119tnie spotka si\u0119 z Rafa\u0142em Trzaskowskim, aby porozmawia\u0107 o tym, co jest wa\u017cne dla wyborc\u00f3w lewicy, jednocze\u015bnie jednoznacznie stwierdzaj\u0105c, \u017ce Karol Nawrocki „nie ma co liczy\u0107 na g\u0142osy lewicy”. Wyrazi\u0142a r\u00f3wnie\u017c zaniepokojenie wynikiem Grzegorza Brauna. Warto tak\u017ce odnotowa\u0107, \u017ce pose\u0142 Lewicy Tomasz Trela ju\u017c wcze\u015bniej zadeklarowa\u0142 swoje poparcie dla Rafa\u0142a Trzaskowskiego. Lewica wydaje si\u0119 zatem podzielona w kwestii formalnego przekazania poparcia, jednak mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce jej elektorat w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci zag\u0142osuje na Rafa\u0142a Trzaskowskiego, aby nie dopu\u015bci\u0107 do zwyci\u0119stwa Karola Nawrockiego. Kluczowe dla mobilizacji tego elektoratu mo\u017ce by\u0107 to, czy Rafa\u0142 Trzaskowski z\u0142o\u017cy Lewicy konkretn\u0105 ofert\u0119 programow\u0105.<\/p>\n\n\n\n W przypadku pozosta\u0142ych kandydat\u00f3w, kt\u00f3rzy uzyskali \u0142\u0105czne poparcie poni\u017cej 4%, dostarczone materia\u0142y badawcze nie zawiera\u0142y informacji o ich stanowiskach dotycz\u0105cych drugiej tury wybor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Tabela 4: Podsumowanie deklaracji poparcia od innych kandydat\u00f3w przed II tur\u0105 (stan na 19.05.2025)<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142o: Opracowanie w\u0142asne na podstawie wskazanych materia\u0142\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n Przebieg g\u0142osowania w pierwszej turze wybor\u00f3w prezydenckich, mimo og\u00f3lnie spokojnej atmosfery, nie by\u0142 wolny od incydent\u00f3w. Pa\u0144stwowa Komisja Wyborcza oraz Komenda G\u0142\u00f3wna Policji regularnie informowa\u0142y o zg\u0142aszanych nieprawid\u0142owo\u015bciach. Do niedzielnego wieczoru, 18 maja 2025 roku, odnotowano 202 przypadki naruszenia ciszy wyborczej. Inne raporty policyjne m\u00f3wi\u0142y o 255 takich przypadkach zarejestrowanych od pocz\u0105tku obowi\u0105zywania ciszy wyborczej.<\/p>\n\n\n\n Zg\u0142aszane incydenty mia\u0142y zr\u00f3\u017cnicowany charakter. Najcz\u0119\u015bciej dotyczy\u0142y one prowadzenia agitacji wyborczej w internecie oraz zrywania lub umieszczania plakat\u00f3w wyborczych w czasie ciszy. Odnotowano jednak r\u00f3wnie\u017c zdarzenia o powa\u017cniejszym charakterze, takie jak pr\u00f3by wyniesienia kart do g\u0142osowania z lokali wyborczych czy przypadki nietrze\u017awych os\u00f3b pe\u0142ni\u0105cych funkcje w obwodowych komisjach wyborczych lub pr\u00f3buj\u0105cych odda\u0107 g\u0142os. W jednym z lokali wyborczych na Pradze P\u00f3\u0142noc w Warszawie konieczna by\u0142a interwencja stra\u017cy po\u017carnej z powodu zg\u0142oszenia o zapachu spalenizny; na czas dzia\u0142a\u0144 s\u0142u\u017cb g\u0142osowanie zosta\u0142o chwilowo przerwane. W miejscowo\u015bci Ja\u015bkowice w powiecie kluczborskim u jednego z cz\u0142onk\u00f3w komisji wyborczej badanie alkomatem wykaza\u0142o ponad promil alkoholu. Z kolei w Opolu 73-letni m\u0119\u017cczyzna awanturowa\u0142 si\u0119 w lokalu wyborczym i opu\u015bci\u0142 go dopiero po przybyciu patrolu policji.<\/p>\n\n\n\n Pa\u0144stwowa Komisja Wyborcza przypomina\u0142a o obowi\u0105zuj\u0105cych procedurach zg\u0142aszania wszelkich zaobserwowanych nieprawid\u0142owo\u015bci. Zg\u0142oszenia mo\u017cna by\u0142o kierowa\u0107 do przewodnicz\u0105cego obwodowej komisji wyborczej, do organ\u00f3w wy\u017cszego szczebla PKW (gminnych, powiatowych, wojew\u00f3dzkich komisji wyborczych lub delegatur PKW), a w przypadku przest\u0119pstw wyborczych \u2013 bezpo\u015brednio do policji. Mo\u017cliwe by\u0142o r\u00f3wnie\u017c zg\u0142aszanie skarg do Rzecznika Praw Obywatelskich.<\/p>\n\n\n\n Oceniaj\u0105c wp\u0142yw zg\u0142oszonych incydent\u00f3w na og\u00f3lny przebieg wybor\u00f3w, przewodnicz\u0105cy Pa\u0144stwowej Komisji Wyborczej, s\u0119dzia Sylwester Marciniak, stwierdzi\u0142, \u017ce cho\u0107 odnotowano wzrost liczby przest\u0119pstw i wykrocze\u0144 zwi\u0105zanych z wyborami, to „w stosunku do blisko 30 milion\u00f3w wyborc\u00f3w, to nawet nie jest promil”. W dost\u0119pnych materia\u0142ach badawczych nie ma informacji, aby zg\u0142oszone incydenty mia\u0142y istotny wp\u0142yw na przebieg g\u0142osowania w skali kraju czy te\u017c podwa\u017cy\u0142y wa\u017cno\u015b\u0107 wybor\u00f3w. Cho\u0107 liczba zg\u0142oszonych incydent\u00f3w by\u0142a znacz\u0105ca, wydaje si\u0119, \u017ce nie mia\u0142y one charakteru systemowego ani nie zdestabilizowa\u0142y procesu wyborczego. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich dotyczy\u0142a narusze\u0144 ciszy wyborczej, a powa\u017cniejsze zdarzenia mia\u0142y charakter jednostkowy.<\/p>\n\n\n\n Warto odnotowa\u0107, \u017ce Karol Nawrocki w swoim powyborczym wyst\u0105pieniu stwierdzi\u0142, i\u017c by\u0142y to „najmniej sprawiedliwe wybory od 35 lat”. W kontek\u015bcie tych oskar\u017ce\u0144, stosunkowo niewielka skala i charakter zg\u0142oszonych incydent\u00f3w (wed\u0142ug oficjalnych danych PKW i policji) mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana przez jego politycznych przeciwnik\u00f3w do podwa\u017cania tej narracji. Zestawienie zarzut\u00f3w kandydata z oficjalnymi komunikatami instytucji odpowiedzialnych za przeprowadzenie wybor\u00f3w tworzy pewien dysonans. Je\u015bli incydenty by\u0142y rzeczywi\u015bcie marginalne i nie mia\u0142y wp\u0142ywu na wynik, to narracja o „niesprawiedliwych wyborach” traci na sile, chyba \u017ce Karol Nawrocki odnosi\u0142 si\u0119 w swojej wypowiedzi do innych aspekt\u00f3w kampanii, takich jak na przyk\u0142ad zarzucana stronniczo\u015b\u0107 medi\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Pierwsza tura wybor\u00f3w prezydenckich w maju 2025 roku nie przynios\u0142a ostatecznego rozstrzygni\u0119cia, co oznacza, \u017ce o tym, kto zostanie g\u0142ow\u0105 pa\u0144stwa na kolejne pi\u0119\u0107 lat, zdecyduje druga tura g\u0142osowania zaplanowana na 1 czerwca. Rafa\u0142 Trzaskowski, kandydat Koalicji Obywatelskiej, uzyska\u0142 w pierwszej rundzie niewielk\u0105 przewag\u0119 nad Karolem Nawrockim, niezale\u017cnym kandydatem wspieranym przez Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107. Wybory te charakteryzowa\u0142y si\u0119 rekordow\u0105 frekwencj\u0105, co \u015bwiadczy o du\u017cym zaanga\u017cowaniu obywateli w proces demokratyczny.<\/p>\n\n\n\n O wyniku drugiej tury zadecyduje splot kilku kluczowych czynnik\u00f3w. Po pierwsze, fundamentalne znaczenie b\u0119dzie mia\u0142a zdolno\u015b\u0107 obu kandydat\u00f3w do zmobilizowania w\u0142asnych, ju\u017c przekonanych elektorat\u00f3w. Po drugie, niezwykle istotna oka\u017ce si\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 przyci\u0105gni\u0119cia g\u0142os\u00f3w wyborc\u00f3w, kt\u00f3rzy w pierwszej turze poparli innych kandydat\u00f3w, zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rzy oddali g\u0142os na S\u0142awomira Mentzena i Grzegorza Brauna \u2013 \u0142\u0105cznie stanowi\u0105 oni ponad 21% wszystkich g\u0142osuj\u0105cych. Po trzecie, nie bez znaczenia b\u0119dzie postawa i ewentualne sugestie ze strony lider\u00f3w partii i \u015brodowisk politycznych, kt\u00f3rych kandydaci odpadli z rywalizacji, w tym Konfederacji, Lewicy oraz Trzeciej Drogi. Po czwarte, przebieg kampanii wyborczej w ci\u0105gu najbli\u017cszych dw\u00f3ch tygodni, w tym ewentualne debaty telewizyjne mi\u0119dzy finalistami, mog\u0105 znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105\u0107 na nastroje spo\u0142eczne. Wreszcie, na decyzje wyborc\u00f3w mog\u0105 oddzia\u0142ywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c bie\u017c\u0105ce wydarzenia polityczne i spo\u0142eczne, kt\u00f3re pojawi\u0105 si\u0119 w tym okresie.<\/p>\n\n\n\n Druga tura wybor\u00f3w prezydenckich b\u0119dzie prawdopodobnie mia\u0142a charakter plebiscytu „za” lub „przeciw” okre\u015blonej wizji Polski \u2013 tej reprezentowanej przez ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy, kt\u00f3rego kandydatem jest Rafa\u0142 Trzaskowski, oraz tej uto\u017csamianej z opozycyjnym Prawem i Sprawiedliwo\u015bci\u0105, kt\u00f3rego wsparciem cieszy si\u0119 Karol Nawrocki. Charakterystyka obu kandydat\u00f3w, ich zaplecza polityczne oraz dotychczasowy przebieg kampanii wskazuj\u0105 na g\u0142\u0119bok\u0105 polaryzacj\u0119. Jednocze\u015bnie, silny wp\u0142yw na ostateczny wynik mo\u017ce mie\u0107 elektorat o pogl\u0105dach antysystemowych i skrajnie prawicowych, kt\u00f3rego g\u0142osy b\u0119d\u0105 przedmiotem intensywnej rywalizacji.<\/p>\n\n\n\n Niespodziewanie wysokie poparcie dla kandydat\u00f3w skrajnej prawicy, S\u0142awomira Mentzena i Grzegorza Brauna, mo\u017ce by\u0107 sygna\u0142em trwalszych zmian na polskiej scenie politycznej. Wskazuje ono na rosn\u0105ce zm\u0119czenie cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa duopolem Platformy Obywatelskiej i Prawa i Sprawiedliwo\u015bci oraz na poszukiwanie bardziej radykalnych alternatyw. Komentarze ekspert\u00f3w dotycz\u0105ce „fenomenu Brauna” i si\u0142y kandydat\u00f3w spoza g\u0142\u00f3wnego nurtu, a tak\u017ce analizy medi\u00f3w zagranicznych, potwierdzaj\u0105 ten trend. Stanowi to wyzwanie nie tylko na potrzeby obecnej kampanii prezydenckiej, ale r\u00f3wnie\u017c dla strategii obu g\u0142\u00f3wnych si\u0142 politycznych w d\u0142u\u017cszej perspektywie i mo\u017ce zapowiada\u0107 dalsze przetasowania w polskiej polityce. Zdolno\u015b\u0107 obu finalist\u00f3w do zrozumienia i zaadresowania przyczyn tego zjawiska mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 kluczowa nie tylko dla wyniku wybor\u00f3w, ale tak\u017ce dla przysz\u0142ego kszta\u0142tu debaty publicznej w Polsce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1. Krajobraz po pierwszej turze Wybor\u00f3w Prezydenckich 2025 Wybory prezydenckie, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w maju 2025 roku, stanowi\u0105 kluczowy moment dla polskiej sceny politycznej. Ich wynik b\u0119dzie mia\u0142 dalekosi\u0119\u017cne konsekwencje nie tylko dla wewn\u0119trznej dynamiki w\u0142adzy, w tym relacji przysz\u0142ego…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1687,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[399,452],"tags":[55,664,457,663,493,662],"class_list":["post-1685","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-geopolityka","category-polityka","tag-55","tag-menzen","tag-nawrocki","tag-trzaskowski","tag-wybory-prezydenckie","tag-wyniki-wyborow"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1685"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1686,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1685\/revisions\/1686"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1687"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/x-radio.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Kandydat<\/th> Komitet Wyborczy<\/th> Liczba g\u0142os\u00f3w<\/th> Procent g\u0142os\u00f3w (%)<\/th><\/tr> Rafa\u0142 Trzaskowski<\/td> KW Platforma Obywatelska RP<\/td> 6 147 743<\/td> 31,36<\/td><\/tr> Karol Nawrocki<\/td> KW Wyborc\u00f3w Karola Nawrockiego<\/td> 5 790 762<\/td> 29,54<\/td><\/tr> S\u0142awomir Mentzen<\/td> KW Konfederacja Wolno\u015b\u0107 i Niepodleg\u0142o\u015b\u0107<\/td> 2 902 287<\/td> 14,80<\/td><\/tr> Grzegorz Braun<\/td> KW Konfederacja Korony Polskiej<\/td> 1 242 892<\/td> 6,34<\/td><\/tr> Szymon Ho\u0142ownia<\/td> KW Trzecia Droga PSL-PL2050 Szymona Ho\u0142owni<\/td> 978 893<\/td> 4,99<\/td><\/tr> Adrian Zandberg<\/td> KW Lewica Razem<\/td> 952 821<\/td> 4,86<\/td><\/tr> Magdalena Biejat<\/td> KW Lewica<\/td> 829 345<\/td> 4,23<\/td><\/tr> Krzysztof Stanowski<\/td> KW Wyborc\u00f3w Krzysztofa Stanowskiego<\/td> 243 467<\/td> 1,24<\/td><\/tr> Joanna Senyszyn<\/td> KW Wyborc\u00f3w Joanny Senyszyn<\/td> 214 195<\/td> 1,09<\/td><\/tr> Marek Jakubiak<\/td> KW Federacja dla Rzeczypospolitej<\/td> 150 696<\/td> 0,77<\/td><\/tr> Artur Bartoszewicz<\/td> KW Wyborc\u00f3w Artura Bartoszewicza<\/td> 95 636<\/td> 0,49<\/td><\/tr> Maciej Maciak<\/td> KW Wyborc\u00f3w Macieja Maciaka<\/td> 36 371<\/td> 0,19<\/td><\/tr> Marek Woch<\/td> KWW Bezpartyjnych Samorz\u0105dowc\u00f3w<\/td> 18 338<\/td> 0,09<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n Wojew\u00f3dztwo<\/th> Rafa\u0142 Trzaskowski (%)<\/th> Karol Nawrocki (%)<\/th><\/tr> dolno\u015bl\u0105skie<\/td> 36,52<\/td> 25,51<\/td><\/tr> kujawsko-pomorskie<\/td> 35,63<\/td> 26,38<\/td><\/tr> lubelskie<\/td> 20,65<\/td> 39,02<\/td><\/tr> lubuskie<\/td> 40,49<\/td> 23,25<\/td><\/tr> \u0142\u00f3dzkie<\/td> 30,27<\/td> 32,17<\/td><\/tr> ma\u0142opolskie<\/td> 24,41<\/td> 35,21<\/td><\/tr> mazowieckie<\/td> 31,52<\/td> 29,53<\/td><\/tr> opolskie<\/td> 35,59<\/td> 25,73<\/td><\/tr> podkarpackie<\/td> 17,90<\/td> 42,77<\/td><\/tr> podlaskie<\/td> 23,31<\/td> 35,64<\/td><\/tr> pomorskie<\/td> 38,05<\/td> 22,19<\/td><\/tr> \u015bl\u0105skie<\/td> 33,37<\/td> 27,71<\/td><\/tr> \u015bwi\u0119tokrzyskie<\/td> 23,73<\/td> 39,94<\/td><\/tr> warmi\u0144sko-mazurskie<\/td> 34,56<\/td> 27,00<\/td><\/tr> wielkopolskie<\/td> 35,04<\/td> 24,52<\/td><\/tr> zachodniopomorskie<\/td> 40,31<\/td> 24,29<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n 3. Obraz Wybor\u00f3w w Polskich Mediach<\/h2>\n\n\n\n
4. Mi\u0119dzynarodowe Echa Polskich Wybor\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
5. Droga do Drugiej Tury: Rafa\u0142 Trzaskowski vs. Karol Nawrocki<\/h2>\n\n\n\n
Sonda\u017cownia \/ Zleceniodawca<\/th> Data sonda\u017cu<\/th> Rafa\u0142 Trzaskowski (%)<\/th> Karol Nawrocki (%)<\/th> Niezdecydowani \/ Odmowa (%)<\/th> \u0179r\u00f3d\u0142o<\/th><\/tr> Opinia24 dla TVN i TVN24<\/td> Po I turze (18.05.2025)<\/td> 46<\/td> 44<\/td> 10 (6% odmowa, 4% nie wie)<\/td> <\/td><\/tr> Pollster dla „Super Expressu”<\/td> 28-29.04.2025<\/td> 54<\/td> 46<\/td> –<\/td> <\/td><\/tr> United Surveys dla Wirtualnej Polski<\/td> 17-19.04.2025<\/td> 50,5<\/td> 40,2<\/td> 9,3 (nie p\u00f3jdzie\/nie wie)<\/td> <\/td><\/tr> IBRiS dla Polsat News (II tura Trzaskowski-Nawrocki)<\/td> Kwiecie\u0144 2025<\/td> 50<\/td> 43<\/td> 7 (nie p\u00f3jdzie\/nie wie)<\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n 6. Decyzje Pozosta\u0142ych Kandydat\u00f3w: Kto Kogo Poprze?<\/h2>\n\n\n\n
Kandydat (wynik w I turze)<\/th> Partia\/\u015arodowisko<\/th> Stanowisko ws. II tury<\/th> \u0179r\u00f3d\u0142o<\/th><\/tr> S\u0142awomir Mentzen (14,80%)<\/td> Konfederacja<\/td> Nie popar\u0142 nikogo; zapowiedzia\u0142 „pomoc wyborcom w podj\u0119ciu decyzji” (szczeg\u00f3\u0142y wkr\u00f3tce)<\/td> <\/td><\/tr> Grzegorz Braun (6,34%)<\/td> Konfederacja Korony Polskiej<\/td> Nie popar\u0142 nikogo; wezwa\u0142 do mobilizacji prawicy<\/td> <\/td><\/tr> Szymon Ho\u0142ownia (4,99%)<\/td> Trzecia Droga (Polska 2050)<\/td> Popar\u0142 Rafa\u0142a Trzaskowskiego<\/td> <\/td><\/tr> Adrian Zandberg (4,86%)<\/td> Lewica (Partia Razem)<\/td> Nie popar\u0142 nikogo; podkre\u015bli\u0142 autonomi\u0119 wyborc\u00f3w<\/td> <\/td><\/tr> Magdalena Biejat (4,23%)<\/td> Lewica (Nowa Lewica)<\/td> Otwarta na rozmowy z Trzaskowskim; wykluczy\u0142a poparcie Nawrockiego<\/td> <\/td><\/tr> Tomasz Trela (Lewica)<\/td> Lewica<\/td> Popar\u0142 Rafa\u0142a Trzaskowskiego<\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n 7. Przebieg G\u0142osowania: Zg\u0142oszone Incydenty<\/h2>\n\n\n\n
8. Podsumowanie i Kluczowe Wyzwania Przed Drug\u0105 Tur\u0105<\/h2>\n\n\n\n